Początki Jarmarku św. Dominika sięgają XIII wieku. Około 1258–1260 roku papież Aleksander IV wydał zgodę dominikanom na udzielanie odpustu wiernym, którzy uczestniczyli we mszy w dniu św. Dominika. Z czasem wydarzenie religijne zaczęło przyciągać nie tylko pielgrzymów, ale również kupców z różnych stron Europy.
Najstarsze zachowane wzmianki o gdańskim jarmarku pochodzą z XIV wieku. Już wtedy był on ważnym wydarzeniem handlowym i społecznym.
Z małego placu do wielkiego miasta kupców
Pierwsze edycje odbywały się na placu Dominikańskim. Szybko jednak okazało się, że miejsce jest zbyt małe dla rosnącej liczby handlarzy i odwiedzających. Jarmark stopniowo rozrastał się na kolejne części miasta, okolice Wałów Jagiellońskich, ulicę Długą oraz liczne place targowe.
To właśnie wtedy powstały znane do dziś nazwy, takie jak Targ Drzewny, Targ Węglowy, Targ Rybny czy Targ Sienny. Każdy z nich specjalizował się w sprzedaży określonych towarów.
Kupcy z całej Europy przypływali do Gdańska
W okresie największego rozkwitu do gdańskiego portu podczas Jarmarku przypływało nawet około 400 statków z różnych krajów. Na stoiskach można było znaleźć towary, które w tamtych czasach uchodziły za prawdziwe luksusy.
Sprzedawano między innymi:
- pierniki,
- kaszubską ceramikę,
- czeskie szkło,
- angielskie sukno,
- orientalne dywany i futra,
- bursztyn,
- gdańskie trunki.
Obok kupców pojawiali się także kuglarze, akrobaci, cyrkowcy oraz grupy teatralne, dzięki czemu Jarmark od początku był nie tylko miejscem handlu, ale również rozrywki.
Miejsce niezwykłych wynalazków i sensacji
Przez stulecia Jarmark św. Dominika był również miejscem prezentowania technicznych nowinek i niezwykłych atrakcji.
To właśnie tutaj mieszkańcy Gdańska mogli po raz pierwszy zobaczyć lot balonu na ogrzane powietrze, spróbować egzotycznej wówczas kawy mokka czy obejrzeć mechaniczną dorożkę, a jeden z pierwszych prototypów samochodu.
Pod koniec XIX wieku ogromnym zainteresowaniem cieszyły się stoiska fotograficzne oraz objazdowe kina, dzięki którym wielu mieszkańców po raz pierwszy w życiu zobaczyło ruchome obrazy.
Nie brakowało również osobliwości. Na Jarmarku prezentowano egzotyczne zwierzęta, a nawet żywą zebrę. Wśród atrakcji znajdowały się także widowiska cyrkowe z artystami z różnych stron świata.
Wojny i epidemie przerywały tradycję
Bogata historia Jarmarku nie była jednak pozbawiona trudnych momentów. W różnych okresach wydarzenie odwoływano z powodu wojen i epidemii.
Najdłuższa przerwa nastąpiła po II wojnie światowej. Jarmark zniknął z kalendarza Gdańska aż na 31 lat.
Dopiero w 1972 roku, z inicjatywy dziennikarza Wojciecha Święcickiego, został reaktywowany jako Jarmark Dominikański. W 1991 roku przywrócono historyczną nazwę na Jarmark św. Dominika.
Jak wyglądał Jarmark kilkadziesiąt lat temu?
W latach 70. wydarzenie miało przede wszystkim charakter handlowy. W czasach niedoborów można było kupić towary trudno dostępne na co dzień.
Dużym zainteresowaniem cieszył się również tzw. „Żywy Żurnal”, czyli pokazy najnowszych polskich kolekcji odzieżowych, które przyciągały tłumy mieszkańców.
Krokodyl, który uciekł do Motławy
Jedną z najbardziej niezwykłych historii związanych z Jarmarkiem było wydarzenie z 1938 roku.
Podczas funkcjonowania wesołego miasteczka z cyrkowej menażerii uciekł dwumetrowy krokodyl. Zwierzę wskoczyło do Motławy i przez dłuższy czas pozostawało nieuchwytne. Jego odławianie wzbudzało ogromne emocje i stało się jedną z największych sensacji tamtych lat.
Dziś to jedna z największych imprez plenerowych w Europie
Współczesny Jarmark św. Dominika trwa trzy tygodnie i zajmuje około 65 tysięcy metrów kwadratowych w centrum Gdańska.
Co roku bierze w nim udział ponad 750 wystawców, a w tym rzemieślników, artystów, kolekcjonerów, antykwariuszy oraz gastronomów. Wśród stoisk można znaleźć rękodzieło, antyki, biżuterię, regionalne produkty, wyroby artystyczne i pamiątki z wielu krajów świata.
Dużą popularnością cieszy się również strefa gastronomiczna, gdzie serwowane są zarówno tradycyjne polskie potrawy, jak pierogi, bigos czy chleb ze smalcem, jak i dania kuchni meksykańskiej, gruzińskiej, hiszpańskiej, ukraińskiej, uzbeckiej czy węgierskiej.
Nie brakuje także koncertów, spektakli, wydarzeń dla dzieci oraz licznych atrakcji rodzinnych.
Komentarze (0)