Zmiana ma charakter systemowy: poszerza krąg uprawnionych i porządkuje zasady przyznawania pieniędzy. Jednocześnie wprowadza wyraźne opóźnienie efektu finansowego. Formalnie nowe reguły już działają, ale wyższe przelewy pojawią się dopiero od marca 2026 roku. Dopiero wtedy część osób zobaczy na koncie kwoty sięgające ponad 4,3 tys. zł miesięcznie, bez podatku PIT.
Obniżenie progu punktowego od stycznia 2026 roku
Najważniejsza zmiana weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Od tego dnia system nie jest już dostępny wyłącznie dla osób z najwyższą oceną potrzeby wsparcia. Do kręgu uprawnionych włączono osoby dorosłe, które w ocenie wojewódzkich zespołów uzyskały od 70 do 77 punktów.
To istotne przesunięcie granicy. Dotyczy osób, które nie wymagają całodobowej opieki, ale nie są w stanie funkcjonować w pełni samodzielnie. W poprzednich latach pozostawały one poza systemem, mimo realnych i stałych potrzeb. Od stycznia mogą już składać wnioski, ale sama zmiana progu nie oznacza jeszcze wzrostu wypłat.
Dlaczego pieniądze wzrosną dopiero w marcu 2026
Wysokość miesięcznego wsparcia liczona jest procentowo od renty socjalnej. To kluczowy element konstrukcji systemu. Dopóki renta socjalna pozostaje na dotychczasowym poziomie, dopóty wypłaty nie rosną.
Przełom nastąpi w marcu 2026 roku wraz z coroczną waloryzacją. Zgodnie z obowiązującymi zasadami renta socjalna ma zostać zrównana z najniższą emeryturą. Prognozy wskazują na poziom około 1 970 zł brutto, choć dokładna kwota będzie znana po ogłoszeniu wskaźnika waloryzacji. Od tej wartości wyliczane będą wszystkie nowe stawki.
Konkretne kwoty po marcowej waloryzacji
Po waloryzacji w marcu 2026 r. wysokość miesięcznego wsparcia będzie bezpośrednio zależna od punktacji przyznanej przez wojewódzki zespół. Orientacyjne kwoty wyniosą:
– ok. 788 zł przy 70–74 punktach,
– ponad 1 180 zł przy 75–79 punktach,
– ok. 1 570 zł przy 80–84 punktach,
– ponad 2 360 zł przy 85–89 punktach,
– ok. 3 550 zł przy 90–94 punktach,
– ponad 4 330 zł przy 95–100 punktach.
Są to kwoty brutto, ale niepodlegające opodatkowaniu PIT. Oznacza to, że cała kwota trafia na konto osoby uprawnionej. Nie jest wymagane żadne rozliczenie roczne ani składanie dodatkowych oświadczeń podatkowych.
Jedno kryterium decydujące o prawie do pieniędzy
System opiera się na jednym kryterium: poziomie potrzeby wsparcia. Nie ma znaczenia stopień niepełnosprawności, nie obowiązuje kryterium dochodowe, nie jest brana pod uwagę aktywność zawodowa.
W praktyce oznacza to trzy kluczowe konsekwencje:
– pieniądze trafiają bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością,
– podjęcie pracy nie powoduje utraty prawa do świadczenia,
– sytuacja finansowa rodziny nie ma wpływu na decyzję.
To zasadnicza różnica w porównaniu z wcześniejszymi formami pomocy, które często uzależniały wsparcie od dochodu lub rezygnacji z pracy przez opiekuna.
Procedura – dwa etapy i brak wyjątków
Proces ubiegania się o pieniądze pozostaje niezmienny i składa się z dwóch etapów. Pierwszym jest uzyskanie decyzji wojewódzkiego zespołu w sprawie poziomu potrzeby wsparcia. Bez tej decyzji nie można przejść dalej.
Dopiero po jej wydaniu możliwe jest złożenie wniosku o wypłatę do ZUS. Odbywa się to wyłącznie elektronicznie – przez PUE ZUS, platformę Emp@tia lub bankowość elektroniczną. System automatycznie weryfikuje decyzję. Jej brak oznacza blokadę wypłaty. Nie przewidziano trybu uznaniowego ani wyjątków od tej zasady.
Kiedy to jest jedyny stały dochód
Dla części osób nowe świadczenie nie będzie dodatkiem, lecz podstawą miesięcznego utrzymania. Można je łączyć z rentą socjalną, ale nie z nowym świadczeniem pielęgnacyjnym. Wyłączone są także osoby przebywające w całodobowych placówkach opiekuńczych.
Pozostali uprawnieni otrzymują środki niezależnie od tego, czy pracują, ile zarabiają i czy ktoś z rodziny sprawuje nad nimi opiekę. W wielu przypadkach jest to pierwszy regularny dochód wypłacany bez pośredników i bez warunków majątkowych.
Dlaczego 2026 rok jest momentem granicznym
Obniżenie progu punktowego od stycznia i marcowa waloryzacja sprawiają, że system przestaje obejmować wyłącznie wąską grupę osób z najwyższą punktacją. Skala programu rośnie, podobnie jak jego znaczenie w całym systemie wsparcia. W praktyce 2026 rok będzie dla wielu osób momentem, w którym po raz pierwszy dowiedzą się, że spełniają warunki i mogą otrzymywać stałe, comiesięczne pieniądze.
Źródła
– Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 poz. 1429)
– Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
– Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 22 grudnia 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia
Komentarze (0)