System kaucyjny działa w Polsce od października 2025 roku, ale w ostatnich miesiącach wyraźnie przyspieszył również w Gdańsku. Coraz więcej mieszkańców korzysta z automatów ustawianych przy supermarketach, galeriach handlowych i większych sklepach osiedlowych. W praktyce dla wielu osób oddawanie pustych opakowań stało się już elementem codziennych zakupów.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że w całym kraju zebrano już ponad miliard opakowań objętych systemem. Około 650 mln stanowią plastikowe butelki, a 350 mln metalowe puszki. Resort podkreśla, że tygodniowo do punktów zbiórki wraca około 100 mln opakowań.
W samym Trójmieście liczba automatów systematycznie rośnie. Najwięcej urządzeń znajduje się przy dużych sklepach i dyskontach, gdzie mieszkańcy mogą szybko odzyskać kaucję podczas codziennych zakupów spożywczych.
Kaucja za butelki i puszki zmieniła nawyki mieszkańców
Obowiązujący system obejmuje plastikowe butelki do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra. Do ceny napoju doliczane jest 50 groszy kaucji, którą można odzyskać po oddaniu pustego opakowania.
Od 2026 roku system rozszerzono również o szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. W ich przypadku kaucja wynosi 1 zł.
Mieszkańcy Gdańska coraz częściej zwracają uwagę na wygodę nowych rozwiązań. Zwrot opakowań nie wymaga okazywania paragonu, a większość automatów działa przez cały czas otwarcia sklepów. Warunek jest jeden — butelka lub puszka nie może być zgnieciona, ponieważ urządzenie musi odczytać oznaczenie kaucyjne.
Wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska przekazała, że obecnie w Polsce działa już 57 tys. punktów zbiórki, z czego 12,5 tys. stanowią automaty kaucyjne. Aż 81 proc. wszystkich opakowań oddawanych jest właśnie przez butelkomaty.
Małe sklepy w Gdańsku też wchodzą do systemu kaucyjnego
W Trójmieście do systemu stopniowo dołączają również mniejsze sklepy osiedlowe. Choć niewielkie placówki nie mają obowiązku prowadzenia zbiórki, część właścicieli decyduje się na udział dobrowolnie, aby przyciągnąć klientów.
To szczególnie ważne dla mieszkańców dzielnic oddalonych od dużych centrów handlowych. W wielu rejonach Gdańska możliwość oddania butelek blisko domu staje się jednym z oczekiwanych udogodnień.
Jednocześnie część handlowców nadal zwraca uwagę na dodatkowe koszty związane z magazynowaniem opakowań, transportem oraz obsługą zwrotów. Dyskusje dotyczą również dostępności systemu dla mieszkańców terenów podmiejskich i mniejszych miejscowości wokół Trójmiasta.
System kaucyjny ma pomóc Polsce spełnić unijne normy
Jednym z najważniejszych celów wdrożenia systemu jest osiągnięcie wymaganych przez Unię Europejską poziomów selektywnej zbiórki opakowań po napojach. Polska musi osiągnąć 77 proc. zbiórki do 2028 roku oraz 90 proc. od 2029 roku.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska szacuje obecnie poziom zwrotu opakowań na około 60 proc., choć wskaźnik nadal rośnie. Resort tłumaczy, że część opakowań pozostaje w domach przez kilka tygodni, zanim trafi do automatów lub punktów odbioru.
Wokół systemu pojawiły się również kontrowersje związane z potencjalnymi próbami wyłudzeń kaucji. W mediach zaczęły pojawiać się porównania do tzw. karuzel VAT-owskich. Ministerstwo zapewnia jednak, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości funkcjonowania tzw. zwrotu wstecznego i system posiada mechanizmy zabezpieczające.
Raport o systemie kaucyjnym po pierwszym roku działania
Resort klimatu zapowiedział przygotowanie kompleksowego raportu podsumowującego pierwszy pełny rok funkcjonowania systemu kaucyjnego. Dokument ma obejmować dane dotyczące skuteczności zbiórki, wpływu na gospodarkę, emisji CO2 oraz rynku pracy.
Analizowany ma być także odbiór społeczny systemu. W dużych miastach takich jak Gdańsk widać już wyraźnie, że oddawanie butelek i puszek zaczyna być traktowane jako standard, a nie dodatkowy obowiązek.
Komentarze (0)