Wokół zmian przygotowywanych przez Unię Europejską narosło wiele nieporozumień. Pojawiały się informacje sugerujące, że seniorzy będą musieli oddawać prawa jazdy po osiągnięciu określonego wieku. Ostateczny kształt przepisów nie przewiduje jednak takiego rozwiązania.
Reforma jest częścią unijnej strategii poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Komisja Europejska chce ograniczyć liczbę śmiertelnych wypadków na drogach państw członkowskich i stopniowo realizować cel niemal całkowitego wyeliminowania takich zdarzeń do 2050 roku.
Dla kierowców z Gdańska podobnie jak dla wszystkich mieszkańców Polski, najważniejsza informacja jest jedna: sam wiek nie będzie podstawą do cofnięcia uprawnień.
Granica 65 lat zamiast wcześniejszych propozycji
Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów reformy były obowiązkowe badania seniorów. Początkowo rozważano rozwiązania obejmujące częstsze kontrole zdrowotne już od 50. roku życia.
W trakcie prac legislacyjnych propozycja została jednak złagodzona. Parlament Europejski przyjął rozwiązanie, zgodnie z którym państwa członkowskie będą mogły stosować szczególne zasady wobec kierowców po ukończeniu 65 lat.
Nie oznacza to jednak obowiązku. Każdy kraj sam zdecyduje, czy wprowadzić krótszy okres ważności dokumentu oraz częstsze badania dla starszych kierowców.
Jeżeli polski rząd skorzysta z takiej możliwości, mieszkańcy Gdańska po ukończeniu 65 lat mogą być zobowiązani do częstszego odnawiania prawa jazdy.
Koniec dokumentów wydawanych na bardzo długi okres
Zmiany obejmą również samą ważność praw jazdy. Standardowo dokument ma zachowywać ważność przez 15 lat. W niektórych przypadkach okres ten będzie wynosił 10 lat.
Znacznie częściej dokumenty będą odnawiać kierowcy zawodowi prowadzący autobusy oraz samochody ciężarowe. Dla tej grupy przewidziano pięcioletni okres ważności uprawnień.
Państwa członkowskie otrzymają również możliwość skrócenia ważności dokumentów starszym kierowcom, jeśli uznają to za konieczne ze względów bezpieczeństwa.
Badania zdrowotne coraz ważniejsze
Nowe regulacje przewidują ocenę stanu zdrowia przy wydawaniu pierwszego prawa jazdy oraz podczas odnawiania dokumentu.
Szczególne znaczenie będą miały badania wzroku i układu krążenia. To właśnie pogarszający się wzrok, ograniczone pole widzenia oraz choroby sercowo-naczyniowe należą do najczęstszych problemów wpływających na bezpieczeństwo starszych kierowców.
Unia pozostawiła jednak krajom członkowskim pewną swobodę. W przypadku kierowców samochodów osobowych i motocykli możliwe będzie zastąpienie pełnego badania lekarskiego formularzem samooceny zdrowia. Ostateczne decyzje w tej sprawie zapadną już na poziomie krajowym.
Kierowcy po 75. roku życia reagują znacznie wolniej
Eksperci od bezpieczeństwa ruchu drogowego zwracają uwagę, że proces starzenia wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów, choć przebiega indywidualnie u każdego człowieka.
Badania cytowane przez Instytut Transportu Samochodowego pokazują, że największe zmiany dotyczą czasu reakcji. Szczególnie widoczne są one po ukończeniu 65 lat, natomiast osoby po 75. roku życia mogą reagować nawet dwukrotnie wolniej niż młodsi kierowcy.
Problemy pojawiają się zwłaszcza na skrzyżowaniach i podczas oceny pierwszeństwa przejazdu. Wraz z wiekiem pogarsza się również ocena odległości oraz zdolność dostrzegania kontrastów.
Dane policji pokazują skalę zjawiska
Statystyki Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji za 2025 rok wskazują, że kierowcy mający co najmniej 60 lat spowodowali 3866 wypadków drogowych.
W tych zdarzeniach śmierć poniosło 339 osób, a 4327 zostało rannych. Seniorzy zajęli trzecie miejsce pod względem liczby spowodowanych wypadków, ustępując jedynie kierowcom w wieku 25–39 lat oraz 40–59 lat.
Jednocześnie osoby po 60. roku życia były najliczniejszą grupą ofiar śmiertelnych na polskich drogach. W 2025 roku zginęło 611 seniorów.
Wdrożenie nowych zasad dopiero za kilka lat
Choć przepisy zostały już uzgodnione na poziomie unijnym, kierowcy z Gdańska nie odczują zmian natychmiast.
Po zakończeniu procesu legislacyjnego państwa członkowskie otrzymają kilka lat na wdrożenie nowych regulacji. Według obecnego harmonogramu nowe zasady mogą zacząć obowiązywać około 2028–2029 roku.
Do tego czasu polski rząd będzie musiał zdecydować, czy skorzysta z możliwości wprowadzenia częstszych badań dla starszych kierowców i w jaki sposób zostaną one przeprowadzane.
Komentarze (0)