Rosnące wydatki na ogrzewanie sprawiają, że przed zimą część gospodarstw domowych będzie szukała dodatkowego wsparcia. Jednym z rozwiązań pozostaje zasiłek celowy z pomocy społecznej. Jest to świadczenie funkcjonujące w całym kraju, choć o jego przyznaniu i wysokości decyduje lokalny ośrodek pomocy społecznej.
Podstawę prawną stanowi art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek może zostać przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Ustawa wskazuje wprost m.in. koszty ogrzewania, w tym zakup opału.
Oznacza to, że pomoc może dotyczyć gospodarstw korzystających z różnych źródeł ciepła. Nie jest ograniczona wyłącznie do osób kupujących węgiel. W zależności od sytuacji możliwe jest ubieganie się o wsparcie związane także z zakupem drewna czy pelletu, jeżeli wydatek jest niezbędny do zapewnienia ogrzewania.
Kryterium dochodowe w 2026 roku
W przypadku standardowego zasiłku celowego podstawowe znaczenie ma dochód. Obowiązujące kryterium wynosi 1010 zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł miesięcznie na osobę w rodzinie.
Dla dwuosobowego gospodarstwa domowego oznacza to kryterium na poziomie 1646 zł, dla trzyosobowej rodziny – 2469 zł, a dla czteroosobowej – 3292 zł.
Spełnienie warunku dochodowego nie oznacza jednak automatycznego prawa do konkretnej kwoty. Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym. Ośrodek pomocy społecznej bada rzeczywistą sytuację osoby lub rodziny, w tym skalę potrzeb oraz możliwości ich samodzielnego zaspokojenia.
Znaczenie mają również środki, którymi dysponuje dana gmina, oraz potrzeby innych osób korzystających z pomocy społecznej.
Ile można dostać na węgiel i ogrzewanie?
Nie istnieje ogólnopolska stawka zasiłku na opał. W szczególności nie można przyjąć, że państwo gwarantuje każdemu wnioskodawcy 1100, 1500 czy 1600 zł na tonę węgla.
Takie kwoty mogą natomiast odpowiadać rzeczywistemu kosztowi zakupu paliwa. Polska Grupa Górnicza podała 12 sierpnia 2026 r., że ceny węgla luzem w jej sklepie rozpoczynają się od 1150 zł za tonę. Orzech kosztuje od 1150 zł za tonę, kostka od 1200 zł, a groszek od 1250 zł.
Przy cenie 1150 zł za tonę zakup dwóch ton oznacza wydatek co najmniej 2300 zł, trzech ton – 3450 zł, czterech – 4600 zł, a pięciu – 5750 zł. Do tego mogą dochodzić koszty transportu.
Dla części gospodarstw taki jednorazowy wydatek jest trudny do udźwignięcia. Właśnie w takich przypadkach zasiłek celowy może pokryć część albo całość kosztu, ale wysokość pomocy nie wynika bezpośrednio z ceny opału.
OPS może przyznać mniej, niż wynosi koszt zakupu
Przy rozpatrywaniu wniosku ośrodek pomocy społecznej nie działa jak system automatycznych dopłat. Złożenie rachunku albo przedstawienie ceny tony węgla nie powoduje, że gmina musi wypłacić dokładnie taką samą kwotę.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 lutego 2026 r., sygn. I OSK 131/24, potwierdził znaczenie uznaniowego charakteru zasiłku celowego. Organ powinien uwzględniać zarówno sytuację konkretnego wnioskodawcy, jak i potrzeby pozostałych osób korzystających z pomocy oraz możliwości finansowe.
W praktyce OPS może pokryć cały wydatek, przyznać pomoc częściową albo odmówić świadczenia. Każde rozstrzygnięcie musi jednak zostać odpowiednio uzasadnione.
Specjalny zasiłek celowy po przekroczeniu progu dochodowego
Przekroczenie kryterium dochodowego nie zawsze zamyka możliwość otrzymania pieniędzy.
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje specjalny zasiłek celowy, który może zostać przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach także osobie lub rodzinie osiągającej dochody powyżej ustawowych progów.
Jest to jednak rozwiązanie wyjątkowe. Nie wystarczy sam fakt, że po opłaceniu bieżących rachunków w domowym budżecie pozostaje niewiele pieniędzy.
NSA w wyroku z 19 lutego 2026 r., sygn. I OSK 526/25, podkreślił, że chodzi o sytuacje szczególne, wykraczające poza typowe trudności życia codziennego. Ocena każdorazowo należy do właściwego organu pomocy społecznej.
Specjalny zasiłek celowy również nie jest świadczeniem o dowolnej wysokości. Jego maksymalna wartość jest związana z odpowiednim kryterium dochodowym osoby samotnej albo rodziny.
Jak ubiegać się o dofinansowanie ogrzewania?
Osoba znajdująca się w trudnej sytuacji finansowej powinna zgłosić się do ośrodka właściwego dla miejsca zamieszkania. W zależności od gminy będzie to OPS, MOPS albo GOPS.
Wnioskodawca musi przedstawić informacje pozwalające ustalić jego sytuację dochodową i materialną. W sprawach dotyczących pomocy społecznej przeprowadzany jest również rodzinny wywiad środowiskowy.
Jeżeli pieniądze mają zostać przeznaczone na opał, warto wykazać rzeczywisty koszt zakupu. Pomocne mogą być m.in. dokumenty potwierdzające cenę, rachunek, faktura, oferta sprzedawcy albo inne dowody umożliwiające ocenę niezbędnego wydatku.
Wysokość świadczenia będzie zależała od indywidualnej sytuacji. Ta sama cena węgla nie oznacza więc identycznej kwoty zasiłku dla dwóch różnych gospodarstw.
Pomoc nie tylko na węgiel
Zasiłek celowy obejmuje znacznie szerszy katalog niezbędnych wydatków. Może być przyznawany m.in. na żywność, leki, leczenie, odzież, wyroby medyczne, podstawowe wyposażenie gospodarstwa domowego oraz drobne remonty i naprawy.
W odniesieniu do sezonu zimowego szczególnie istotne jest jednak to, że koszty ogrzewania zostały wymienione w ustawie wprost. Daje to podstawę do ubiegania się o pomoc osobom, które nie są w stanie samodzielnie sfinansować zakupu niezbędnego opału.
Aktualne ceny pokazują skalę wydatku. Przy najtańszej ofercie PGG wynoszącej obecnie 1150 zł za tonę nawet niewielki zapas węgla oznacza wydatek liczony w tysiącach złotych.
Komentarze (0)