Mieszkańcy całego kraju będą mieli w nocy z soboty na niedzielę okazję obserwować efektowne spotkanie Księżyca i Marsa. Oba obiekty znajdą się z perspektywy Ziemi stosunkowo blisko siebie na niebie, tworząc łatwą do zauważenia parę nad wschodnią częścią horyzontu.
Obserwacje można rozpocząć już około północy, jednak dokładny czas pojawienia się Księżyca będzie uzależniony od położenia obserwatora. Różnice pomiędzy wschodnią i zachodnią Polską będą wynosiły kilkadziesiąt minut. W centralnej części kraju Księżyc zacznie być widoczny wyraźnie po godz. 1.
Później nad horyzontem pojawi się również Mars. Z każdą kolejną godziną oba obiekty będą znajdowały się wyżej, dzięki czemu warunki do ich obserwacji będą się poprawiały.
Najważniejsze będzie znalezienie miejsca z odsłoniętym widokiem w kierunku wschodnim lub północno-wschodnim. Zabudowania, drzewa i wzniesienia mogą utrudnić dostrzeżenie obiektów, gdy będą jeszcze znajdowały się nisko nad linią horyzontu.
Księżyc i Mars najlepiej widoczne tuż przed świtem
Najbardziej efektowna część zjawiska przypadnie na godziny poprzedzające wschód Słońca. Na wschodzie kraju świt rozpocznie się wcześniej, w centrum Polski kilkanaście minut później, a mieszkańcy zachodnich województw będą mogli obserwować ciemniejsze niebo najdłużej.
W Warszawie Słońce 9 sierpnia wzejdzie około godz. 5:09. Najdogodniejszy okres do obserwacji w centralnej Polsce przypadnie więc mniej więcej pomiędzy godz. 3 a 4:30. W województwach wschodnich optymalne warunki wystąpią wcześniej, natomiast na zachodzie przesuną się o kilkanaście lub kilkadziesiąt minut.
To właśnie wtedy Księżyc i Mars będą już dostatecznie wysoko, a rozjaśniające się niebo nie zdąży jeszcze znacząco ograniczyć ich widoczności.
Astronomiczna koniunkcja obu obiektów nastąpi później, już po wschodzie Słońca. Około godz. 7:33 czasu polskiego Mars i Księżyc będą oddalone od siebie na sferze niebieskiej o około 4 stopnie i 24 minuty kątowe. Z punktu widzenia obserwatorów w Polsce znacznie ciekawsze będą jednak poprzedzające ten moment godziny nocne i poranne.
Malejący sierp Księżyca przed nowiem
Dodatkowym elementem widowiska będzie wygląd samego Księżyca. 9 sierpnia znajdzie się on w fazie malejącego sierpa. Nów przypadnie dopiero 12 sierpnia o godz. 19:36 czasu polskiego.
Oświetlona będzie stosunkowo niewielka część księżycowej tarczy. Przy dobrej przejrzystości powietrza można natomiast dostrzec także znacznie słabszy zarys jej ciemnej części.
To efekt tzw. światła popielatego. Promienie Słońca odbijają się od Ziemi, następnie docierają do Księżyca i delikatnie oświetlają jego część, która bez tego efektu pozostawałaby dla obserwatora praktycznie niewidoczna. Szczególnie dobrze zjawisko to prezentuje się właśnie podczas faz sierpa.
Obok Księżyca będzie można odnaleźć Marsa. Charakterystyczna pomarańczowo-czerwonawa barwa planety powinna ułatwić jej rozpoznanie nawet osobom, które na co dzień nie zajmują się astronomią.
Mars i Księżyc tylko pozornie blisko siebie
Choć z powierzchni Ziemi oba obiekty będą wyglądały tak, jakby znajdowały się niedaleko siebie, w rzeczywistości dzielą je olbrzymie odległości.
Średnia odległość Księżyca od Ziemi wynosi około 384,4 tys. km. W trakcie jego ruchu po orbicie wartość ta stale się zmienia. 9 sierpnia dystans będzie wynosił około 363 tys. km.
Mars znajduje się wielokrotnie dalej. Średnia odległość Czerwonej Planety od Słońca wynosi około 228 mln km, natomiast odległość Marsa od Ziemi zależy od aktualnego położenia obu planet na ich orbitach.
Widoczna bliskość jest więc wyłącznie efektem perspektywy. W astronomii takie pozorne spotkanie dwóch ciał na sferze niebieskiej określane jest jako koniunkcja.
Obserwacja bez teleskopu i specjalistycznego sprzętu
Jedną z największych zalet sierpniowego widowiska jest jego dostępność. Do obserwacji nie będzie potrzebny teleskop. Księżyc i Mars powinny być widoczne nieuzbrojonym okiem wszędzie tam, gdzie niebo pozostanie dostatecznie przejrzyste.
Pomocna może okazać się zwykła lornetka. Pozwoli dokładniej obejrzeć księżycowy sierp, a przy korzystnych warunkach także światło popielate. Nie jest jednak warunkiem zobaczenia podstawowego zjawiska.
Najlepszym miejscem będzie otwarta przestrzeń z dala od wysokich budynków i silnych źródeł sztucznego światła. Mieszkańcy dużych miast również będą mieli szansę na obserwację, jednak wyjazd poza centrum poprawi kontrast i widoczność nieba.
Szczególne znaczenie ma odsłonięty wschodni horyzont. Ze względu na niewielką wysokość obiektów we wcześniejszej części nocy nawet pojedyncze wysokie drzewa lub budynki mogą skutecznie zasłonić widok.
Pogoda zdecyduje o warunkach obserwacji w poszczególnych regionach
Największą niewiadomą pozostanie zachmurzenie. TwojaPogoda.pl wskazuje, że druga połowa nocy z soboty na niedzielę może przynieść w wielu częściach Polski korzystne warunki i większe rozpogodzenia.
Sytuacja nie musi być jednak jednakowa w całym kraju. Nawet niewielkie strefy chmur mogą lokalnie utrudniać obserwację, dlatego przed wyjściem w teren warto sprawdzić bieżące prognozy oraz mapy zachmurzenia.
Temperatura w wielu regionach może spaść do około 10–15 stopni Celsjusza. Osoby planujące kilkugodzinne obserwacje na otwartej przestrzeni powinny więc uwzględnić wyraźne nocne ochłodzenie.
Źródła:
- TwojaPogoda.pl
- In-The-Sky.org
- Timeanddate.com
- TheSkyLive
Komentarze (0)