Od początku 2027 roku wzrośnie opłata produktowa związana z niewykonywaniem obowiązków dotyczących zbierania opakowań objętych systemem kaucyjnym. Jej podstawowa stawka w przypadku jednorazowych butelek plastikowych i metalowych puszek zwiększy się z 1 zł do 5 zł za kilogram. Jeszcze bardziej dotkliwe obciążenia przewidziano dla przedsiębiorców, którzy nie zawrą wymaganej umowy z operatorem systemu.
W ich przypadku opłata może wynieść 15 zł za kilogram. Dla porównania w 2026 roku obowiązuje ich stawka 3 zł za kilogram. Nowe przepisy oznaczają więc pięciokrotny wzrost również dla firm, które pozostają poza systemem kaucyjnym.
Warto przy tym podkreślić, że nie jest to nowy podatek nakładany bezpośrednio na konsumentów. Opłata produktowa stanowi element mechanizmu, który ma zachęcać producentów do przestrzegania zasad selektywnej zbiórki opakowań. Przewidziane na 2027 rok stawki wynikają z obowiązującego już rozporządzenia.
Czy od stycznia wzrośnie kaucja za butelki?
Osoby kupujące napoje w sklepach nie muszą przygotowywać się do pięciokrotnego wzrostu kaucji. Nowe stawki opłaty produktowej nie zmieniają wysokości kwot pobieranych od klientów przy zakupie napojów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym. Kaucja pozostanie na dotychczasowym poziomie.
Obowiązujące kwoty przedstawiają się następująco:
- Butelki plastikowe PET do 3 litrów: 50 groszy za sztukę.
- Puszki metalowe do 1 litra: 50 groszy za sztukę.
- Butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra: 1 zł za sztukę.
Kaucja jest zwracana po oddaniu odpowiedniego pustego opakowania. Klient nie musi więc ponosić jej ostatecznego kosztu, o ile zwróci butelkę lub puszkę zgodnie z zasadami systemu. Nie należy natomiast utożsamiać kaucji z opłatą produktową, która dotyczy rozliczeń przedsiębiorców.
Czy producenci przerzucą wyższe opłaty na klientów?
Choć stawki kaucji pozostaną bez zmian, podwyżka opłat produktowych może mieć pośrednie znaczenie dla cen napojów. Przedsiębiorcy, którzy nie realizują wymaganych poziomów zbiórki opakowań, będą musieli liczyć się z wyższymi kosztami. W przypadku dużych producentów nawet niewielka różnica w opłacie przypadającej na pojedyncze opakowanie może oznaczać znaczące kwoty w skali całego roku.
Nie oznacza to jednak, że od 1 stycznia automatycznie zdrożeją woda mineralna, soki, napoje gazowane czy piwo. Ewentualne zmiany cen zależą od sytuacji konkretnego producenta, skali jego obowiązków oraz sposobu organizacji zbiórki opakowań. Część firm może ograniczyć dodatkowe koszty dzięki skutecznemu uczestnictwu w systemie.
Nie ma również podstaw, by przyjmować, że pięciokrotny wzrost opłaty produktowej oznacza pięciokrotną podwyżkę cen napojów. Opłata dotyczy masy opakowań objętej niezrealizowanym obowiązkiem, a nie całej wartości sprzedawanych produktów. Jej wpływ na cenę detaliczną pozostaje zatem kwestią indywidualną.
Dlaczego niektóre opakowania nadal nie mają oznaczenia kaucji?
System kaucyjny został uruchomiony w Polsce 1 października 2025 roku. Jego wdrażaniu towarzyszyły okresy przejściowe, dlatego przez pewien czas na sklepowych półkach mogły znajdować się zarówno opakowania z oznaczeniem kaucji, jak i produkty bez takiego symbolu. Dla konsumentów oznaczało to konieczność sprawdzania, czy za kupowaną butelkę lub puszkę rzeczywiście pobrano kaucję.
Uczestnictwo w systemie wymaga od przedsiębiorców współpracy z podmiotami organizującymi zbiórkę opakowań. Wprowadzający napoje muszą również realizować ustawowe poziomy selektywnej zbiórki. W latach 2025–2028 obowiązuje poziom 77 proc., a od 2029 roku wzrośnie on do 90 proc.
Zwiększenie opłaty produktowej ma sprawić, że unikanie obowiązków będzie znacznie mniej opłacalne. W praktyce wyższe koszty mają motywować przedsiębiorców do zwiększania ilości zbieranych i przekazywanych do recyklingu opakowań.
Co zmiany oznaczają dla klientów sklepów?
Najważniejsza informacja dla kupujących jest taka, że od 1 stycznia 2027 roku nie nastąpi podwyżka kaucji wynikająca z omawianych przepisów. Klienci nadal będą mogli odzyskać 50 groszy za odpowiednią plastikową butelkę lub puszkę oraz 1 zł za szklaną butelkę wielokrotnego użytku objętą systemem. Sam mechanizm zwracania opakowań pozostaje bez zasadniczych zmian.
W dłuższej perspektywie konsumenci mogą jednak odczuć skutki rosnących kosztów ponoszonych przez niektórych producentów. Nie da się dziś przesądzić, czy i w jakim stopniu przełożą się one na ceny poszczególnych napojów. Wiele będzie zależało od tego, jak skutecznie firmy dostosują się do obowiązków związanych z systemem kaucyjnym.
Podwyżka ma zatem przede wszystkim charakter regulacyjny i dotyczy rozliczeń przedsiębiorców. Jej celem jest zwiększenie ilości odzyskiwanych opakowań, a nie bezpośrednie obciążenie konsumentów dodatkowymi opłatami podczas zakupów.
Komentarze (0)