Od 1 sierpnia zmiany w zapisach do lekarza. Obejmą pacjentów w całej Polsce

Data 1 sierpnia 2026 r. nie oznacza jednoczesnego i obowiązkowego uruchomienia wszystkich nowych możliwości we wszystkich poradniach. Jest to początek kolejnego etapu wdrażania centralnej e-rejestracji. Placówki otrzymały pół roku na dostosowanie swoich systemów informatycznych, przekazanie harmonogramów oraz rozpoczęcie obsługi pacjentów za pośrednictwem wspólnej bazy.

Okres przejściowy potrwa od 1 sierpnia 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. W tym czasie kolejni świadczeniodawcy będą przyłączać się do systemu, dlatego liczba widocznych terminów powinna zwiększać się stopniowo. Pacjent sprawdzający dostępność wizyt na początku sierpnia nie musi zatem od razu zobaczyć kompletu ofert ze wszystkich poradni w kraju.

Centralna e-rejestracja ma zbierać w jednym miejscu dane o terminach świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Wcześniej informacje były przechowywane przede wszystkim w lokalnych systemach poszczególnych placówek. Pacjent szukający możliwie szybkiej konsultacji musiał samodzielnie kontaktować się z wieloma przychodniami i porównywać uzyskane odpowiedzi.

Osiem nowych zakresów leczenia w centralnej e-rejestracji

Od 1 sierpnia do centralnej e-rejestracji będą dołączać poradnie realizujące osiem kolejnych zakresów ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Chodzi o leczenie chorób naczyń, chorób zakaźnych, endokrynologię, hepatologię, immunologię, nefrologię, neonatologię oraz leczenie gruźlicy i chorób płuc.

W praktyce system zostanie rozszerzony o możliwość wyszukiwania pierwszorazowych wizyt u angiologa lub chirurga naczyniowego, lekarza chorób zakaźnych, endokrynologa, hepatologa, immunologa, nefrologa, neonatologa oraz pulmonologa. Zmiana obejmuje poradnie dla osób dorosłych oraz dzieci.

Włączenie nowej specjalizacji do systemu nie oznacza zniesienia skierowania. Jeśli wizyta u konkretnego lekarza wymaga e-skierowania, pacjent nadal musi je posiadać. Konieczne jest również prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ. Centralna e-rejestracja zmienia sposób znalezienia terminu i zarządzania wizytą, ale nie modyfikuje medycznych zasad kwalifikowania pacjenta do leczenia specjalistycznego.

Zapisy do specjalisty przez IKP, mojeIKP i przychodnię

Pacjent będzie mógł samodzielnie wyszukać termin za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta na portalu pacjent.gov.pl albo aplikacji mojeIKP. System pozwala sprawdzić dostępność wizyt w różnych częściach Polski i wybrać termin odpowiadający określonym kryteriom, takim jak lokalizacja, dzień lub pora konsultacji.

Zachowane zostaną także tradycyjne sposoby zapisu. Osoba, która nie ma Internetowego Konta Pacjenta, nie korzysta ze smartfona albo nie chce umawiać wizyty przez internet, nadal będzie mogła zadzwonić do przychodni lub zgłosić się do rejestracji osobiście. Pracownik placówki wprowadzi wówczas wizytę do centralnego systemu w imieniu pacjenta.

Dla osób wykluczonych cyfrowo istotne znaczenie ma to, że centralizacja terminów nie oznacza likwidacji rejestracji telefonicznej. Zmienia się przede wszystkim sposób przetwarzania informacji po stronie placówek. Docelowo zarówno zapis internetowy, jak i telefoniczny lub osobisty ma trafiać do tej samej bazy.

Poczekalnia wyszukująca wcześniejszy termin

Centralna e-rejestracja została wyposażona w mechanizm poczekalni. Jeżeli pacjent nie znajdzie wizyty odpowiadającej wskazanym przez niego warunkom, może zostać umieszczony w elektronicznej kolejce. System będzie przeszukiwał harmonogramy placówek i reagował, gdy pojawi się termin spełniający ustalone kryteria.

W przypadku pierwszej wizyty u specjalisty wyszukiwanie obejmuje terminy dostępne w najbliższych 40 dniach. Jeżeli w tym okresie nie ma odpowiedniej wizyty, pacjent może trafić do poczekalni. Po zwolnieniu miejsca system automatycznie przypisze dostępny termin i wyśle powiadomienie. Pacjent zachowuje możliwość rezygnacji z przedstawionej propozycji.

Mechanizm może przeszukiwać terminy w kilku placówkach jednocześnie. Ma to ograniczyć konieczność wielokrotnego dzwonienia do poradni oraz zwiększyć szansę na wykorzystanie miejsc zwalnianych przez innych pacjentów. Poczekalnia nie tworzy jednak dodatkowych wizyt i sama nie skraca kolejek. Pozwala efektywniej wykorzystać terminy już udostępnione przez świadczeniodawców.

Ponad 5,1 mln umówionych terminów

Dotychczasowe dane pokazują, że system jest już wykorzystywany na dużą skalę. Według Centrum e-Zdrowia do 3 czerwca 2026 r. za pośrednictwem centralnej e-rejestracji umówiono dokładnie 5 142 840 terminów. Ponad 2,6 mln wizyt i badań zostało zrealizowanych, a z rozwiązania skorzystało 3 470 356 pacjentów.

Anulowano 707 040 terminów, które dzięki temu ponownie pojawiły się w systemie. Ponad 115 tys. zwolnionych miejsc zostało następnie wykorzystanych przez inne osoby. Dane te są wyższe od przedstawionych w marcu, kiedy Centrum e-Zdrowia informowało o powrocie do puli ponad 465 tys. terminów.

Możliwość szybkiego odwołania wizyty jest jednym z istotnych elementów systemu. Pacjent może zrezygnować z terminu przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP, telefonicznie, osobiście w placówce albo w odpowiedzi na otrzymane przypomnienie SMS. Zwolnione miejsce trafia do wspólnej bazy i może zostać przydzielone kolejnej osobie.

Pacjenci wysoko oceniają łatwość obsługi systemu

W badaniu przeprowadzonym przez Centrum e-Zdrowia 96,2 proc. respondentów oceniło proces wyszukiwania terminu jako łatwy. Ponad 70 proc. użytkowników uznało cały zapis za łatwy lub bardzo łatwy, natomiast 86 proc. badanych poradziło sobie z rejestracją samodzielnie już podczas pierwszej próby.

Trzy czwarte ankietowanych zadeklarowało, że poleciłoby usługę rodzinie lub znajomym. Jednocześnie tylko połowa badanych znała mechanizm samodzielnego odwoływania wizyty, co wskazuje na potrzebę lepszego informowania pacjentów o tej funkcji.

Badanie przeprowadzono metodą internetową od 4 sierpnia 2025 r. do 7 stycznia 2026 r. Objęło 2523 osoby, wśród których 1726 skorzystało z centralnej e-rejestracji przez IKP lub aplikację mojeIKP. Wyników nie należy zatem automatycznie odnosić do wszystkich pacjentów, zwłaszcza osób niekorzystających z usług cyfrowych.

Kardiologia i badania profilaktyczne po okresie przejściowym

Pierwszy obowiązkowy etap centralnej e-rejestracji rozpoczął się 1 stycznia 2026 r. i obejmował pierwszorazowe wizyty w poradniach kardiologicznych dla dorosłych i dzieci, mammografię w programie profilaktyki raka piersi oraz test HPV HR w ramach profilaktyki raka szyjki macicy.

Placówki miały sześć miesięcy na integrację swoich systemów i przekazanie harmonogramów. Od 1 lipca 2026 r. każda wizyta lub badanie z tych zakresów musi zostać odnotowane w centralnej e-rejestracji przed udzieleniem świadczenia, najpóźniej w dniu jego realizacji i przed ustaloną godziną. NFZ finansuje wyłącznie świadczenia zarejestrowane w centralnym systemie.

Według danych Centrum e-Zdrowia z czerwca do centralnej e-rejestracji przystąpiło 96 proc. świadczeniodawców realizujących konsultacje kardiologiczne, 96 proc. placówek wykonujących mammografię oraz 89 proc. podmiotów przeprowadzających testy HPV HR. Łącznie do systemu przyłączyło się prawie 93 proc. placówek objętych pierwszym etapem.

Obowiązki placówek i terminy dla NFZ

Świadczeniodawcy realizujący jeden z ośmiu nowych zakresów mają do 31 grudnia 2026 r. przekazać do centralnej e-rejestracji pełne harmonogramy wizyt. Dane powinny obejmować zarówno terminy już zajęte, jak i wolne miejsca przeznaczone dla pacjentów.

Od 1 stycznia 2027 r. NFZ będzie mógł wstrzymywać płatności placówkom, które nie przekażą wymaganych harmonogramów. Ostateczny termin obowiązkowego przejścia na centralną e-rejestrację dla nowych zakresów wyznaczono na 1 lutego 2027 r. Od tego dnia Fundusz ma płacić wyłącznie za świadczenia realizowane w ramach systemu.

Dla placówek oznacza to konieczność synchronizacji lokalnego oprogramowania z centralną bazą. Świadczeniodawca będzie zobowiązany przyjąć pacjenta zapisanego przez IKP lub mojeIKP również wtedy, gdy z powodu błędu technicznego rezerwacja nie pojawi się w jego lokalnym systemie. Jeżeli przyjęcie nie będzie możliwe z przyczyn organizacyjnych, placówka powinna uzgodnić z pacjentem nowy termin.

Asystent głosowy dla osób niekorzystających z internetu

Od 1 października 2026 r. pacjentom ma zostać udostępniony asystent głosowy wykorzystujący algorytmy sztucznej inteligencji. Rozwiązanie ma pomóc osobom korzystającym z telefonów stacjonarnych oraz pacjentom, którzy nie obsługują Internetowego Konta Pacjenta lub aplikacji mojeIKP.

Asystent ma umożliwiać potwierdzenie, odwołanie albo zmianę terminu wizyty lub badania. Narzędzie zostanie uruchomione wcześniej, w sierpniu, ale pierwsze tygodnie mają zostać przeznaczone na testy. Projekt jest finansowany ze środków Krajowego Planu Odbudowy.

Centralna e-rejestracja ma być rozszerzana w kolejnych etapach. Zgodnie z założeniami Ministerstwa Zdrowia do końca 2029 r. wspólny system powinien objąć wszystkie świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej finansowane przez NFZ.

Źródła

1. Rynek Zdrowia, „To już pewne. Od sierpnia duże zmiany w zapisach do lekarzy specjalistów”.
2. Ministerstwo Zdrowia, „Centralna e-rejestracja”.
3. Centrum e-Zdrowia, „Rozwój centralnej e-rejestracji – rozpoczął się kolejny etap”, 3 czerwca 2026 r.
4. Centrum e-Zdrowia, „Centralna e-rejestracja rozwija się zgodnie z planem”, 8 czerwca 2026 r.
5. Centrum e-Zdrowia, „Placówki i pacjenci zadowoleni z pilotażu centralnej e-rejestracji”, 26 marca 2026 r.
6. Rzecznik Praw Pacjenta, „Centralna e-rejestracja rozszerza zakres świadczeń od 1 sierpnia 2026 r.”