Dostęp do toalety w sklepie od lat bywa źródłem nieporozumień między klientami a personelem. W części placówek sanitariat znajduje się na miejscu, ale korzystać z niego mogą wyłącznie pracownicy. Klient, który potrzebuje pilnie skorzystać z toalety, słyszy wówczas odmowę, mimo że pozostaje w budynku handlowym przez kilkanaście albo kilkadziesiąt minut.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad nowym rozporządzeniem dotyczącym warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Projekt ma zastąpić przepisy obowiązujące od 2002 r. i obejmuje również zasady dotyczące ustępów ogólnodostępnych.
Najważniejsza zmiana polega na doprecyzowaniu, że toaleta określona jako ogólnodostępna ma być przeznaczona także dla osób, które nie są pracownikami danego obiektu. W przypadku sklepu oznacza to przede wszystkim klientów.
Ogólnodostępna toaleta ma być dostępna również dla klientów
Obecne przepisy nakazują urządzać ogólnodostępne ustępy w budynkach użyteczności publicznej i zakładach pracy, ale samo określenie „ogólnodostępny” nie zawsze jest w praktyce interpretowane jednakowo.
W efekcie część właścicieli lub zarządców obiektów uznaje, że toaleta może funkcjonować w budynku, ale pozostawać niedostępna dla osób z zewnątrz. Projektowane przepisy mają ograniczyć możliwość takiej interpretacji.
Nowe brzmienie regulacji wprost wskazuje na osoby niebędące pracownikami budynku. To istotna zmiana, ponieważ przenosi ciężar z interpretowania pojęcia „ogólnodostępności” na jasno określony krąg użytkowników.
W praktyce klient sklepu nie powinien więc być automatycznie odsyłany od sanitariatu, jeżeli ten zgodnie z przepisami funkcjonuje jako ustęp ogólnodostępny.
Nie każdy sklep będzie musiał wybudować toaletę
Projekt nie oznacza jednak, że wszystkie sklepy w Polsce będą musiały obowiązkowo tworzyć nowe toalety dla klientów.
Obecnie obowiązujące rozporządzenie przewiduje wyjątek m.in. dla budynków handlowych, usługowych i bankowych o powierzchni użytkowej do 100 m². W takich obiektach ogólnodostępna toaleta nie musi być urządzana.
W projektowanych regulacjach limity mają zostać zmienione i zróżnicowane zależnie od rodzaju działalności. Dla budynków handlowych przewidziano możliwość nieurządzania toalety ogólnodostępnej, jeżeli powierzchnia pomieszczeń dostępnych dla klientów nie przekracza 250 m².
W przypadku lokali usługowych projekt przewiduje limit 75 m², a w budynkach obsługi bankowej – 200 m².
Oznacza to, że nowe przepisy mają przede wszystkim uporządkować zasady korzystania z istniejących i wymaganych sanitariatów, a nie stworzyć bezwzględny obowiązek wyposażenia każdego małego sklepu w toaletę dla klientów.
Dostęp do toalety szczególnie ważny dla seniorów i rodzin z dziećmi
Zmiana może mieć szczególne znaczenie dla osób, które nie zawsze mogą odłożyć wizytę w toalecie na później. Dotyczy to między innymi seniorów, kobiet w ciąży, rodziców z małymi dziećmi oraz osób z niektórymi chorobami przewlekłymi.
Dostępność sanitariatów jest również jednym z elementów szerszego podejścia do projektowania budynków z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej mobilności.
Obowiązujące przepisy nakładają już dodatkowe wymagania na największe obiekty. W budynkach gastronomii, handlu lub usług o powierzchni przekraczającej 1000 m² powinno znajdować się wydzielone pomieszczenie przystosowane do karmienia i przewijania dzieci.
Projekt nowych przepisów szczegółowo określa również wymagania dotyczące liczby urządzeń sanitarnych, w tym umywalek, misek ustępowych i pisuarów.
Lidl udostępnia toalety klientom już teraz
Niektóre sieci handlowe nie czekają na wejście nowych regulacji. Lidl Polska deklaruje, że toalety w jego sklepach są już dostępne dla klientów w godzinach funkcjonowania placówek.
Aleksandra Robaszkiewicz, dyrektorka ds. relacji korporacyjnych Lidl Polska, wskazuje, że zdecydowana większość sklepów sieci ma osobne toalety przeznaczone dla klientów, z których można korzystać bez pomocy personelu.
Sieć informuje również, że w nowo budowanych placówkach pomieszczenia higieniczno-sanitarne są projektowane standardowo. W istniejących sklepach dostępność takich rozwiązań ma być stopniowo zwiększana.
Lidl podkreśla także dostosowanie sanitariatów do potrzeb osób starszych, kobiet w ciąży, rodzin z dziećmi i osób z niepełnosprawnościami.
Nowe przepisy dla sklepów jeszcze nie obowiązują
Projekt nowych warunków technicznych został w 2026 r. skierowany do procedury notyfikacyjnej Komisji Europejskiej. Oznacza to, że przepisy nie weszły jeszcze w życie i mogą zostać zmodyfikowane przed ich ostatecznym przyjęciem.
Na razie właściciele i zarządcy budynków muszą stosować dotychczasowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. wraz z późniejszymi zmianami.
Kierunek projektowanych zmian jest jednak czytelny: jeżeli toaleta w obiekcie zostanie zakwalifikowana jako ogólnodostępna, ma służyć nie tylko personelowi, ale również innym użytkownikom budynku, w tym klientom sklepów.
Komentarze (0)